Prof. zw. dr hab. Stanisław Zajączkowski Powrót do strony głwnej



Wydarzenia z życia Oddziału i PTH
Treść statutu Polskiego Towarzystwa Historycznego
Informacje o aktualnych władzach Oddziału
Historia Oddziału Łódzkiego PTH
Sprawozdanie z działalności OŁ PTH za lata 2000-2003
Biogramy Członków Honorowych PTH z Łodzi
Wzór deklaracji członkowskiej Oddziału Łódzkiego PTH
Informacje o odczytach historycznych i zebraniach
Informacje o olimpiadach i konkursach organizowanych przez PTH
Informacje o publikacjach Oddziału Łódzkiego PTH
Informacje dotyczące Rocznika Łódzkiego
Artykuły i materiały dla studentów i nauczycieli związane z dydaktyką historii
Koła terenowe działające w ramach Oddziału Łódzkiego PTH
Galeria zdjęć dokumentujących działalność OŁ PTH
Adresy wybranych stron internetowych przydatnych historykom
Kontakt z Zarządem Oddziału Łódzkiego PTH
Jarosław Kita, Rafał Stobiecki
Słownik biograficzny
historyków łódzkich
Łódź 2000


       STANISŁAW FRANCISZEK ZAJĄCZKOWSKI (29 I 1890 Lwów - 10 X 1977 Łódź), historyk mediewista, archiwista. W latach 1908-1913 studiował historia na UJK. W 1913 r. rozpoczął studia prawnicze. W 1921 r. uzyskał stopień doktora filozofii za prace Studio, nad dziejami Żmudzi w wieku XIII i XIV (druk 1925), napisana pod kierunkiem S. Zakrzewskiego. W 1921 r. zaczął pracować w Archiwum Państwowym we Lwowie, gdzie byt zatrudniony do 1932 r. W latach 1925-1926 asystent na UJK.
W latach 1927-1928 był stypendystą Ecole Practique des Hautes Etudes i Ecole de Chartres. W 1930 r. habilitował sie na podstawie rozprawy Polska a Zakon Krzyżacki w ostatnich latach Władysława Łokietka (druk 1929). Od 1932 r. prof. nadzwyczajny, od 1937 r. prof. zwyczajny. Od 1932 r. kierownik Katedry Historii Średniowiecznej Powszechnej i Nauk Pomocniczych Historii na USB. W latach 1937-1938 dziekan Wydz. Humanistycznego, 1938-1939 prorektor USB. W okresie II wojny światowej pracował w Archiwum Państwowym w Wilnie, czynny w tajnym nauczaniu. Od 1945 r. związany z UL, kierownik Katedry Historii średniowiecznej (do przejścia na emeryturę w 1960 r.). W latach 1946-1948 dziekan Wydz. Humanistycznego, dwukrotnie dziekan Wydz. Filozoficzno-Historycznego (1956-1958, 1958-1960). Członek LTN (od 1946), przewodniczący Wydz. II (1956-1963), członek Poznańskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk (od 1955). Początkowo interesowała go przede wszystkim klasyczna historia polityczna, po II wojnie światowej także historia społeczna i geografia historyczna. W dorobku naukowym St. F. Zajączkowskiego można wyróżnić trzy obszary badawcze. Pierwszy z nich dotyczył dziejów Litwy i stosunków polsko-litewskich. Poza wymienionymi już pracami zaliczyć doń można następujące publikacje: Przymierze polsko-litewskie 1325 r. (1925); Stan badań nad dziejami Litwy przed 1388 (referat wygłoszony na IV Zjeździe Historyków Polskich w Poznaniu 1925); Przyczynki do hipotezy o pochodzeniu dynastii Giedymina na Żmudzi (1927); Żmudź w początkach unii polsko-litewskiej (referat wygłoszony na V Zjeździe Historyków Polskich w Warszawie 1930). Drugi obszar zainteresowań Zajączkowskiego koncentrował się wokół dziejów Zakonu Krzyżackiego i stosunków polsko-krzyżackich. Wymienić tu należy następujące prace: popularny Zarys dziejów Zakonu Krzyżackiego w Prusach (1934), wznowiony w wersji rozszerzonej po II wojnie światowej: Dzieje Zakonu Krzyżackiego (1946); Podbój Prus i ich kolonizacja przez Krzyżaków (1935); Studia nad procesami Polski i Litwy z. Zakonem Krzyżackim w 1. 1420-1423 (1937). Trzeci nurt problemów badawczych dotyczył studiów nad osadnictwem i geografią historyczną. Zainaugurował go artykuł Najdawniejsze osadnictwo polskie na Podlasiu (1936). Po II wojnie światowej powstały: Studia nad terytorialnym formowaniem się ziemi łęczyckiej i sieradzkiej (1951); artykuły: W sprawie plemion Łęczycan i Sieradzan (1954) i Uwagi nad terytorialną-administracyjnym ustrojem Polski XII w. (1955). W tym czasie St. F. Zajączkowski opracował także rozdział Geografia plemienna ziem polskich zamieszczony w pracy Początki państwa polskiego (t. I, 1962). W latach 60. ukazało się przygotowane wspólnie z synem, Stanisławem Marianem, wydawnictwo: Materiały do słownika geograficzno-historycznego dawnych ziem łęczyckiej i sieradzkiej do 1400 r. (1966, II wyd. 1970). St. F. Zajączkowski był również autorem skryptów dla studentów. W czasie jego pracy w Wilnie ukazały się: Historiografia polska wieków średnich i Zarys do dziejów średniowiecza, zawierające zapis jego wykładów.

( powrót do: "członkowie honorowi" )




| Aktualności | Statut PTH | Władze OŁ PTH | Historia OŁ PTH | Sprawozdanie | Członkowie Honorowi | Deklaracja | Odczyty | Olimpiady Historyczne | Oferta Wydawnicza | Rocznik Łódzki | Dydaktyka historii | Koła terenowe | Galeria | Linki | Kontakt |